Przejdź do treści
Bezpłatny 14-dniowy okres próbny Zacznij teraz

Revenue management

Czym jest Business Intelligence w hotelu? Praktyczny poradnik

BI w hotelu łączy dane z PMS i innych systemów w jednym widoku o wspólnych definicjach. Jak działa, czym różni się od raportów PMS i RMS i od czego zacząć.

Wykres słupkowy z rosnącą linią trendu przechodzący w wykres kołowy jako symbol danych hotelu połączonych w jeden widok zarządczy
W tym poradniku Czym jest Business Intelligence w hotelu?

Większość hoteli ma mnóstwo danych. Problem w tym, że leżą w różnych miejscach. Raport z PMS mówi o najbliższej sobocie jedno, eksport z channel managera drugie, a arkusz, który ktoś zaktualizował w poniedziałek, jeszcze coś innego. Cotygodniowe spotkanie zaczyna się więc od sporu o to, czyja liczba jest właściwa, a decyzja zostaje odłożona.

Business Intelligence w hotelu rozwiązuje właśnie ten pierwszy problem. Łączy dane z systemów hotelu w jednym widoku opartym na uzgodnionych przez wszystkich definicjach, dzięki czemu spotkanie może zacząć się od tego, co się zmieniło i co z tym zrobić. Ten poradnik pokazuje, jak dane trafiają z PMS do widoku zarządczego, czym BI różni się od raportów PMS i systemu revenue management oraz jak zacząć od małej skali.

Czym jest Business Intelligence w hotelu?

Business Intelligence w hotelu, w skrócie BI, to zbieranie danych z systemów hotelu i porządkowanie ich według wspólnych definicji. Następnie dane prezentuje się tak, aby menedżerowie mogli porównywać wartości, zadawać pytania i decydować o dalszych działaniach. Efektem może być dzienny widok wyników, porównanie z budżetem albo podział według segmentu, kanału, kategorii pokoju lub daty pobytu.

Różnicę między danymi a wiedzą najlepiej pokazuje przykład:

  • Dane: lista rezerwacji na najbliższą sobotę.
  • Informacja: raport, z którego wynika, że na tę noc sprzedano 26 pokoi.
  • Wiedza (intelligence): widok pokazujący, że rezerwacji bezpośrednich na tę sobotę jest mniej niż w tym samym momencie rok temu, a rezerwacji z OTA – więcej. Menedżer ma teraz konkretne pytanie do sprawdzenia.

Analityka hotelowa polega na szukaniu takich wzorców – można ją prowadzić także w arkuszu kalkulacyjnym. Oprogramowanie Business Intelligence dla hoteli sprawia, że praca jest powtarzalna: co tydzień te same źródła, te same definicje i te same widoki, dostępne dla wszystkich, którzy ich potrzebują.

Praca zaczyna się przed wykresem: zbieranie, mapowanie, kontrola

Najważniejszym źródłem jest zwykle PMS, bo to w nim są rezerwacje, pula pokoi, daty pobytu, stawki oraz profile gości i firm. Dane mogą pochodzić także z silnika rezerwacyjnego, channel managera, systemu POS, ewidencji finansowej i budżetu.

Od danych hotelu do decyzji

Zbieranie PMS i inne zatwierdzone źródła
Mapowanie Kody przypisane do wspólnych segmentów, kanałów i kategorii pokoi
Kontrola Luki, duplikaty, nietypowe wartości, terminy odświeżania
Prezentacja Widoki, filtry i porównania
Decyzja Człowiek analizuje, działa i sprawdza efekty

Najwięcej wartości kryje się w mapowaniu. Jeśli jedna rezerwacja ma kod WEB, a druga INTERNET, i obie oznaczają rezerwacje bezpośrednie przez stronę internetową, wykres pokaże dwa małe segmenty zamiast jednego rzeczywistego. Kontrola jest równie ważna. Jeśli ktoś wprowadzi anulowanie po wczorajszym eksporcie, wartość, którą zespół już omówił, może się zmienić.

Miesięcznej sumy z księgowości nie da się porównać z dzisiejszą liczbą rezerwacji, jeśli nie wiadomo, co obejmuje każda z nich. Dobre BI w hotelu pokazuje więc przy każdej wartości okres, status rezerwacji i czas ostatniego odświeżenia.

RoomRaiser BI wychodzi od danych z PMS hotelu, które trafiają do systemu dzięki integracjom z SabeeApp, Mews, HostWare, Previo i D-EDGE. Przepływ danych jest konfigurowany dla każdego obiektu. Dzięki temu mapowanie ustawia się raz, zamiast co tydzień odtwarzać je w arkuszu.

Raporty PMS, BI i RMS odpowiadają na różne pytania

Każdy z tych systemów powstał do innego zadania.

System Główna rola Typowe pytanie Granica
Raporty PMS Raportowanie danych zapisanych w PMS Kto dziś przyjeżdża i co zostało obciążone na tych rezerwacjach? Zwykle jedno źródło i własny model danych
BI w hotelu Łączenie, ujednolicanie i analiza danych na potrzeby decyzji zarządczych Który segment wyjaśnia zmianę tempa rezerwacji na przyszły miesiąc? Pokazuje i wyjaśnia dane; o działaniach decydują ludzie
System revenue management (RMS) Rekomendowanie lub automatyczna aktualizacja stawek i ograniczeń na podstawie danych o popycie Czy stawkę na przyszły termin podnieść, czy obniżyć? System do ustalania cen; wiele RMS ma raporty, ale nie służy do ogólnej analizy hotelu

Raport z PMS sprawdza się w recepcji i przy kontroli rezerwacji. BI opłaca się wtedy, gdy pytanie wymaga danych z więcej niż jednego systemu, spójnego porównania z poprzednimi okresami albo tej samej wartości w kilku przekrojach. RMS ma węższe zadanie: ustalanie ceny. Jak to działa, wyjaśnia nasz poradnik o oprogramowaniu revenue management dla niezależnych hoteli.

Każda rola ma własne pytania

Każda osoba potrzebuje szybkich odpowiedzi na pytania, od których zależy jej praca:

  • Właściciel lub dyrektor generalny: czy w tym miesiącu jesteśmy powyżej, czy poniżej budżetu? Która część działalności wyjaśnia różnicę?
  • Revenue manager: czy pickup na najbliższe osiem tygodni jest szybszy, czy wolniejszy niż zwykle? Który segment lub kanał napędza zmianę?
  • Sprzedaż i marketing: które konta lub kampanie przyniosły rezerwacje i na jakie daty pobytu?
  • Finanse: jak bieżące wyniki sprzedaży wypadają na tle budżetu i zamkniętych wyników miesięcznych?

W małym niezależnym hotelu mogą to być te same dwie lub trzy osoby. Tym ważniejsze są wspólne definicje. Bez nich ta sama osoba może liczyć przychody inaczej na potrzeby budżetu, a inaczej podczas cotygodniowego przeglądu cen.

Każdy KPI potrzebuje spisanej definicji

Należy zacząć od decyzji, którą trzeba podjąć, a dopiero potem dobrać wskaźniki, które ją wspierają. Typowe wskaźniki to obłożenie, średnia cena pokoju (ADR), RevPAR, przychód z pokoi, wyprzedzenie rezerwacji, długość pobytu, anulowania oraz struktura kanałów lub segmentów. Trzy pojęcia z revenue management w hotelu pojawiają się niemal w każdym widoku BI:

  • On the books (OTB, stan rezerwacji): pokoje i przychody już zarezerwowane na przyszłe terminy.
  • Pickup: zmiana netto liczby rezerwacji w określonym okresie, z uwzględnieniem anulowań.
  • Tempo rezerwacji (booking pace): jak szybko napływają rezerwacje w porównaniu z podobnym wcześniejszym okresem lub z prognozą.

Wiele hoteli porównuje też trzy wersje tego samego miesiąca: budżet ustalony na początku roku, aktualną prognozę i wynik rzeczywisty. Zestawienie wszystkich trzech pokazuje, czy luka wynika z nierealistycznego budżetu, czy z tego, że hotel faktycznie sprzedaje mniej, niż zakładał.

Dwie osoby mogą stosować różne, ale rozsądne definicje i otrzymać dwie różne wartości. Czy przychód z pokoi obejmuje śniadanie, opłatę miejscową, opłaty za anulowanie i za no-show? Czy obłożenie liczy się od wszystkich pokoi, czy tylko od pokoi dostępnych do sprzedaży? Odpowiedź trzeba uzgodnić raz, zapisać i stosować wszędzie.

Podział dzienny lub według segmentów pokazuje, skąd bierze się luka w wyniku miesięcznym. W małym hotelu kilka pokoi mocno jednak zmienia wartości. W hotelu z 40 pokojami jedna grupa zajmująca osiem pokoi to 20 punktów procentowych obłożenia w danej nocy.

Przykład: od jednej rezerwacji do decyzji

To przykład poglądowy dotyczący fikcyjnego hotelu z 40 pokojami, a nie benchmark.

W PMS zapisana jest rezerwacja z następującymi polami: data pobytu: sobota, 13 marca 2027; liczba pokoi: dwa; liczba nocy: jedna; przychód z pokoi: 240 € bez podatku; status: potwierdzona; kod segmentu: WEB; kod źródła: DIR; data rezerwacji: 27 stycznia 2027. Według tabeli mapowania w BI WEB oznacza indywidualnych gości wypoczynkowych, a DIR – bezpośrednią rezerwację przez stronę internetową.

BI przypisuje 240 € do daty pobytu, czyli 13 marca, a nie do daty rezerwacji. Liczy dwie pokojonoce i oblicza ADR dla tej rezerwacji:

Przykład poglądowy
240 € ÷ 2 pokojonoce ADR 120 €

Na 45 dni przed przyjazdem menedżer porównuje tę sobotę z analogiczną sobotą rok wcześniej (14 marca 2026) według stanu na 45 dni przed przyjazdem. Porównanie z ostatecznym wynikiem z poprzedniego roku byłoby mylące, bo wiele rezerwacji wpływa w ostatnich tygodniach przed pobytem.

45 dni przed przyjazdem Rok temu W tym roku
Pokoje w stanie rezerwacji 25 26
Bezpośrednie, wypoczynkowe 12 7
OTA 9 15
Pozostałe 4 4

Suma wygląda dobrze, ale podział już nie: o pięć rezerwacji bezpośrednich mniej i o sześć rezerwacji z OTA więcej. Ponieważ od rezerwacji z OTA płaci się prowizję, mniej więcej ta sama liczba pokoi przynosi teraz mniejszy przychód netto.

Menedżer na razie więc nie zmienia stawki. Zespół sprawdza dostępność bezpośrednią na stronie internetowej, widoczność planów cenowych w silniku rezerwacyjnym, parytet cen z OTA i to, czy niedawna kampania się nie zakończyła. Wnioski zostają zapisane, a termin wraca na agendę na kolejnym cotygodniowym spotkaniu. To nie BI podjęło tę decyzję. BI doprowadziło menedżera do właściwego pytania w kilka minut zamiast po całym popołudniu spędzonym nad arkuszami.

BI szybciej prowadzi do pytania, ale decyzja należy do człowieka

Dobrze prowadzone BI w hotelu ogranicza ręczne uzgadnianie raportów i zapewnia każdemu spotkaniu ten sam punkt wyjścia. Ułatwia wychwytywanie nietypowych wartości. Oddziela też wyniki dla poszczególnych dat pobytu od dat, w których dokonano rezerwacji.

Ma jednak swoje ograniczenia. Jeśli dane w PMS są błędne, BI powiela ten błąd, a dopracowany wykres może ukryć pomyłkę w mapowaniu. Wzorzec z zeszłego roku może nie pasować do rynku, który się zmienił. Zmiana, która pojawia się w tym samym czasie co kampania, nie dowodzi, że to kampania ją wywołała.

Nadal obowiązuje ochrona danych osobowych: należy ograniczać dane osobowe do minimum potrzebnego do analizy i kontrolować, kto ma dostęp do jakich informacji.

Narzędzie BI warto testować na własnych pytaniach

Warto spisać trzy do pięciu pytań, które zespół zadaje co tydzień, kto je zadaje i co dzieje się po uzyskaniu odpowiedzi. Następnie należy testować narzędzia Business Intelligence dla hoteli właśnie na tych pytaniach, z użyciem własnych danych i uzgodnionych definicji.

Każdemu dostawcy warto zadać pytania:

  • Z którymi z naszych źródeł narzędzie się łączy i jak mapowane są kody?
  • Jak często dane są odświeżane i czy widać czas ostatniego odświeżenia?
  • Czy użytkownik może prześledzić sumę aż do rezerwacji, z których się składa?
  • Co się dzieje, gdy źródło jest niedostępne albo rezerwacja zostanie później zmieniona?
  • Kto po uruchomieniu utrzymuje mapowanie i definicje?

Testy najlepiej powierzyć osobom, które będą korzystać z narzędzia na co dzień. Czy odróżniają datę rezerwacji od daty pobytu? Czy widzą, które filtry są włączone? Czy dochodzą do odpowiedzi bez budowania własnej wersji raportu?

Jeśli korzystają już Państwo z RoomRaiser, RoomRaiser BI pokazuje obłożenie, ADR, RevPAR, przychody, pickup i tempo rezerwacji Państwa obiektu według kanału, kategorii pokoju, okresu i obiektu. Porównuje też wyniki rzeczywiste z budżetem i prognozą oraz oferuje raporty wysyłane według harmonogramu, eksport, alerty, dostęp oparty na rolach i obsługę wielu walut.

Ceny warto porównywać dopiero wtedy, gdy wiadomo, że narzędzie pasuje do sposobu pracy zespołu. Wtedy można zestawić cenę z ręczną pracą, którą narzędzie zaoszczędzi.

Na początek: jeden właściciel i trzy pytania

Należy wyznaczyć jedną osobę odpowiedzialną za widok BI i wybrać trzy pytania, które są ważne co tydzień. Potem trzeba spisać pola źródłowe, definicje KPI, wyłączenia i zasady mapowania. Następnie warto sprawdzić jeden miniony miesiąc z danymi w PMS i wyjaśnić każdą istotną różnicę, zanim dostęp otrzymają kolejne osoby.

Kolejny krok to uzgodnienie prostej rutyny: kto przegląda widok, które nietypowe wartości uruchamiają kontrolę, gdzie zapisuje się działania i kiedy weryfikuje się ich efekt. Pracowników trzeba uczyć czytania liczb, a nie tylko klikania w kolejne ekrany.

Po uruchomieniu należy sprawdzać, czy dane są aktualne, czy żaden kod nie pozostał niezmapowany i czy definicje nie są zmieniane bez uprzedzenia. Nowy wskaźnik warto dodawać tylko wtedy, gdy ktoś za niego odpowiada i z niego korzysta. W ten sposób najpierw ma się pewność, że liczby są poprawne, a dopiero potem włącza się kolejnych współpracowników lub buduje nowe raporty.

Interaktywna samoocena

Czy Państwa hotel jest gotowy na BI?

Proszę ocenić każde stwierdzenie w skali od 0 do 2.

Za nasze wskaźniki zarządcze odpowiada jedna wskazana osoba.
Potrafimy wymienić trzy pytania, które zadajemy co tydzień.
Nasze definicje KPI są spisane.
Kody segmentów i kanałów w PMS są stosowane konsekwentnie.
Wiemy, kiedy każdy raport był ostatnio odświeżany.
Decyzje z cotygodniowego spotkania są zapisywane i weryfikowane.

Najczęściej zadawane pytania

Czym w prostych słowach jest Business Intelligence w hotelu?

To sposób na przekształcenie danych z systemów hotelu w jeden spójny widok, dzięki któremu menedżerowie widzą, co się zmieniło, i mogą zdecydować, co dalej.

Czy BI w hotelu to to samo co raport z PMS?

Nie. Raport z PMS pokazuje dane zapisane w PMS i doskonale sprawdza się w codziennej pracy operacyjnej. BI łączy i ujednolica dane z kilku źródeł, aby odpowiadać na szersze pytania zarządcze.

Czy hotel, który ma BI, nadal potrzebuje RMS?

Tak, jeśli potrzebuje wsparcia w ustalaniu cen. BI pokazuje, co dzieje się w całej działalności; RMS rekomenduje lub aktualizuje stawki na przyszłe terminy.

Czy BI zastępuje Excela?

W przypadku cyklicznych raportów w dużej mierze tak: tych samych widoków nie trzeba już co tydzień budować ręcznie. Arkusze kalkulacyjne nadal przydają się do jednorazowych analiz.

Co sprawia, że KPI jest wiarygodny?

Spisana definicja, znane źródło, widoczny czas odświeżenia i regularna kontrola z danymi w PMS.

Od czego powinien zacząć niezależny hotel?

Od jednego właściciela, trzech powtarzających się pytań, spisanych definicji KPI i uporządkowanych danych w PMS. Ten pierwszy widok warto sprawdzić, zanim doda się kolejnych użytkowników lub źródła.

Technologie hoteloweRevenue management w hoteluRevenue management